Ürün Maliyeti (COGS) Hesaplama Aracı
Ürün maliyeti nasıl hesaplanır? Ürün maliyeti (COGS), doğrudan ve dolaylı maliyetlerin toplamıdır: birim maliyet = doğrudan maliyet + dolaylı giderler ÷ adet. Alış fiyatı, işçilik ve ambalaj gibi doğrudan maliyetler her üründe tekrar eder; depo, pazarlama ve yazılım gibi dolaylı giderler dönemde satılan adede bölünür. Birim maliyet başabaş fiyatınızdır; satış fiyatını hedef marjla birim maliyet ÷ (1 − marj ÷ 100) olarak bulursunuz.
Ürün maliyeti nasıl hesaplanır?
Birim maliyet iki parçadan oluşur. Doğrudan maliyetler her üründe tekrar eder (hammadde ya da alış fiyatı, işçilik, ambalaj). Dolaylı maliyetler dönem içinde bir kez oluşur (depo, pazarlama, yazılım, personel) ve dönemde satılan adede bölünerek ürüne dağıtılır:
birim maliyet = doğrudan maliyet + dolaylı giderler ÷ adet
Bu değer aynı zamanda başabaş fiyatınızdır: KDV hariç bu fiyata sattığınızda ne kâr ne zarar edersiniz. Satış fiyatı, hedef marj ile bulunur: fiyat = birim maliyet ÷ (1 − marj/100).
Örnek hesaplama
- Doğrudan: alış 120 TL + işçilik 20 TL + ambalaj 8 TL = 148 TL.
- Dolaylı (aylık): lojistik 4.000 + depo 6.000 + pazarlama 10.000 + operasyon 5.000 = 25.000 TL; ayda 500 adet → 50 TL/adet.
- Birim maliyet: 148 + 50 = 198 TL. Başabaş fiyatı KDV dahil (%20): 237,60 TL.
- %30 marj için KDV hariç fiyat 198 ÷ 0,70 = 282,86 TL; KDV dahil 339,43 TL. Kâr 84,86 TL/adet.
- Aynı giderlerle ayda 1.000 adet satılsa dolaylı pay 25 TL'ye, birim maliyet 173 TL'ye düşer: ölçek en güçlü kaldıraçtır.
Hangi gider nereye?
| Gider | Nereye girer | Neden |
|---|---|---|
| Tedarikçiden gelen kargo | Doğrudan / lojistik | Ürünü elde etme maliyetidir |
| Müşteriye giden kargo | Lojistik (ücretsiz kargo veriyorsanız) | Satış başına maliyet; müşteri ödüyorsa maliyet değil |
| İade kargosu ve yeniden paketleme | Lojistik (iade oranı × iade maliyeti) | %10 iade × 120 TL = 12 TL/ürün |
| Pazaryeri komisyonu, sanal POS | Bu araca girmez | Satış fiyatının yüzdesidir; komisyon aracında hesaplanır |
| Reklam bütçesi | Pazarlama | Dönemlik toplam, adede bölünür |
Birim maliyeti düşüren dört hamle
- Adedi artırın. Dolaylı giderler sabit olduğu için satış arttıkça birim pay küçülür.
- Ambalajı ürüne göre seçin. Küçük koli daha az desi, daha düşük kargo; desi aracıyla ölçün.
- İade oranını izleyin. Beden tablosu, net ürün fotoğrafı ve doğru açıklama iadeyi düşürür.
- Toplu alımda pazarlık edin. Alış fiyatı çoğu üründe en büyük doğrudan kalemdir.
Sık sorulan sorular
Ürün maliyeti (COGS) nedir?
COGS (cost of goods sold), bir ürünü satışa hazır hale getirmek için katlanılan maliyetlerin toplamıdır: hammadde ya da alış fiyatı, üretim işçiliği ve ambalaj gibi doğrudan kalemler ile bu ürüne düşen lojistik, depo, pazarlama ve operasyon payı. Birim maliyet, toplam maliyetin üretilen ya da satılan adede bölünmesiyle bulunur.
Doğrudan ve dolaylı maliyet farkı nedir?
Doğrudan maliyet her bir ürünle birlikte artar: hammadde, işçilik, ambalaj. Dolaylı maliyet ürün sayısından bağımsız olarak dönem içinde oluşur: depo kirası, pazarlama bütçesi, yazılım ve personel giderleri. Dolaylı giderler dönemdeki adede bölünerek birim başına dağıtılır.
Kargo maliyeti ürün maliyetine dahil edilir mi?
Tedarikçiden size gelen kargo (gelen lojistik) ürün maliyetine girer. Müşteriye giden kargo ise satış giderdir; müşteriden tahsil ediyorsanız maliyet saymayın, 'ücretsiz kargo' veriyorsanız satış başına maliyet olarak lojistik kalemine ekleyin.
Pazaryeri komisyonu maliyet midir?
Komisyon satış fiyatının yüzdesi olduğu için birim maliyete değil, satış giderine yazılır. Bu araç satış fiyatını komisyonsuz hesaplar; pazaryerinde satıyorsanız fiyatı pazaryeri komisyon aracıyla komisyon ve KDV dahil olarak yeniden kontrol edin.
İade oranını maliyete nasıl eklerim?
İade edilen her ürün gidiş-dönüş kargo ve yeniden paketleme maliyeti yaratır. Örneğin %10 iade oranı ve iade başına 120 TL maliyet, satılan her ürüne 12 TL ek yük demektir; bunu lojistik ya da operasyon kalemine ekleyebilirsiniz.
Başabaş fiyatı nedir?
Birim maliyeti tam karşılayan, kâr ya da zarar oluşturmayan satış fiyatıdır. Araç bunu KDV dahil olarak gösterir; kampanya ve kupon indirimlerinde bu değerin altına inmemek gerekir.
Birim maliyeti düşürmenin yolları nelerdir?
Dolaylı giderler sabit olduğu için satılan adet arttıkça birim maliyet düşer; bu yüzden ölçek en güçlü kaldıraçtır. Ambalajı ürüne göre küçültmek desiyi ve kargo maliyetini azaltır, toplu alım hammadde fiyatını düşürür, iade oranını azaltmak lojistik payını küçültür.
Hangi dönem için hesaplamalıyım?
Dolaylı giderlerinizi hangi dönem için biliyorsanız o dönemi kullanın; çoğu satıcı için aylık uygundur. Önemli olan dolaylı gider toplamı ile adet sayısının aynı döneme ait olmasıdır.
Kaynaklar ve yöntem
Hesaplama yöntemi: Birim maliyet = doğrudan maliyet + dolaylı giderler ÷ dönemde satılan adet; hedef marjla satış fiyatı = birim maliyet ÷ (1 − marj ÷ 100).